Ağır Ceza Mahkemesi'nin Görevleri

Türk ceza adalet sisteminin en önemli yapı taşlarından biri olan ağır ceza mahkemeleri, toplum vicdanını derinden yaralayan ve en ağır yaptırımları gerektiren suçlara bakmakla görevlidir. Bu mahkemelerin görev alanı, 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) ile net bir şekilde belirlenmiştir.

Ağır Ceza Mahkemesi Hangi Suçlara Bakar?

Ağır ceza mahkemelerinin görev alanına giren suçlar, genel olarak ceza miktarı ve suçun niteliği göz önünde bulundurularak belirlenir. Kanunda aksi belirtilmedikçe, aşağıdaki suçlara ilişkin davalar ağır ceza mahkemelerinde görülür:

• Ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlar. Bu kategori, Türk Ceza Kanunu'nda yer alan en ciddi suçları kapsamaktadır.
• Kanunda Özel Olarak Belirtilen Suçlar: Ceza miktarına bakılmaksızın, kanun koyucunun niteliği gereği ağır ceza mahkemesinde görülmesini uygun gördüğü bazı suçlar da bu mahkemelerin görev alanına girer. Bunlardan bazıları şunlardır:
  • Yağma (TCK m. 148)
  • Nitelikli dolandırıcılık (TCK m. 158)
  • Hileli iflas (TCK m. 161)
  • Resmî belgede sahtecilik (TCK m. 204)
  • Zimmet (TCK m. 247)
  • İrtikap (TCK m. 250)
  • Rüşvet (TCK m. 252)
  • Devletin güvenliğine karşı suçlar (TCK m. 302-339)
  • Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar (TCK m. 309, 311, 312, 313, 314, 315, 316)
  • Milli Savunmaya karşı suçlar (TCK m. 318, 319, 320, 323, 324, 325, 332)

Ağır Ceza Mahkemesi'nin Yapısı

Ağır ceza mahkemeleri, bir başkan ve yeteri kadar üyeden oluşur. Duruşmalar, bir başkan ve iki üye olmak üzere toplam üç hâkimden oluşan bir heyet tarafından yürütülür. Ayrıca, duruşmalarda Cumhuriyet savcısı da iddia makamını temsilen hazır bulunur. Bu heyet yapısı, kararların daha kolektif bir akılla ve daha sağlıklı bir şekilde verilmesini amaçlar.

Yargılama Süreci

Ağır ceza mahkemelerindeki yargılama süreci, CMK'da düzenlenen genel yargılama usullerine tabidir. Soruşturma aşamasının tamamlanması ve Cumhuriyet savcısının iddianameyi düzenleyerek mahkemeye sunmasıyla kovuşturma (dava) aşaması başlar. Mahkeme, delillerin toplanması, tanıkların dinlenmesi, sanık ve müşteki beyanlarının alınması gibi işlemleri titizlikle yürüterek maddi gerçeğe ulaşmayı hedefler. Yargılama sonunda, sanığın suçlu bulunması halinde kanunda öngörülen ceza verilir, suçsuz bulunması halinde ise beraat kararı tesis edilir.

Ağır ceza mahkemelerinin baktığı davaların ciddiyeti, savunma hakkının ne kadar önemli olduğunu bir kez daha ortaya koymaktadır. Bu tür davalarda, alanında uzman bir ceza avukatından hukuki destek almak, adil bir yargılanma ve hak kaybının önlenmesi açısından hayati öneme sahiptir.